Overslaan en naar de inhoud gaan

Tag: taal

Van rups tot vlinder: moet je dat eigenlijk wel willen?

Een rups is een eetmachine, lees ik op de website van de Vlinderstichting. Het beestje is druk met zich vol eten en genoeg energie te krijgen om tot volledige wasdom te komen. Natuurlijk, dat wisten we eigenlijk al; wie kent niet Rupsje Nooitgenoeg, die op weg ging om eten te zoeken en zich ongans at … Eten, groeien en nóg meer eten. Tot het tijd is voor de volgende stap.

Ontpoppen

Dat een rups uiteindelijk een prachtige vlinder wordt, is algemeen bekend. Maar voordat het zover is, moet hij eerst allerlei fases door. Precies daar komt de mens om de hoek kijken. Want blijkbaar herkennen we onszelf graag in dat beestje.

Weinig mensen zullen zichzelf omschrijven als een volpropper, maar ontpoppen van rups tot vlinder? Dat willen we maar al te graag! Op internet struikel je over de metaforen. Mensen die hun cocon willen openknippen om eindelijk tot bloei te komen. Mensen die zich bevrijd voelen omdat ze hun vleugels kunnen uitslaan. Of mensen die het liefst als een vlinder wegfladderen zodra het leven even tegenzit.

De rups staat voor groei, de cocon voor een periode van bezinning en de vlinder voor vrijheid, schoonheid en een nieuw begin. Geen wonder dat we ons zo graag vergelijken! Wie wil er nu niet groeien, bloeien en de wereld verkennen?

Metamorfose

Wil jij weten hoe je van rups in een vlinder verandert? Bekijk dan dit filmpje! Het is toch net een enorme verbouwing? Het doet me denken aan een huis dat grondig wordt gerenoveerd. Eerst gaat alles eruit, ligt de boel overhoop en vraag je je af of het ooit nog goed komt. Pas daarna begint het ergens op te lijken.

Als je het mij vraagt, is die metamorfose nogal een proces. En angstaanjagend hard werken, als je bedenkt wat er allemaal moet gebeuren voordat die vlinder tevoorschijn komt.

Daarom heb ik een besluit genomen. Ik ben best dapper en heb geen vliegangst. Maar ik voel me prima in mijn cocon.

De rest van mijn leven blijf ik rups.

Zeg! Maak ’t niet kleiner

Als we iemand een bezoekje brengen, nemen we een aardigheidje mee. Een bloemetje of een chocolaatje. We krijgen er een kopje thee, of erger nog: een theetje. Met een zoetje, suikertje of wolkje melk én een taartje, koekje of ‘n stukje vlaai.

We gaan over op een glaasje wijn (en een watertje) en je vriendinnetje serveert er hapjes bij. Een nootje, kaasje, toastje, tomaatje, een stukje worst. Als we een wijntje op hebben, nemen we er nog eentje. Wordt het een latertje, dan roepen we: leuk avondje, snel nog een keertje!

Ik heb een ideetje! Binnenkort maar eens een weekendje of midweekje weg. Naar een leuk stadje of een dorpje in ons kikkerlandje. Terrasje pakken en een filmpje. Een wandelingetje maken en een biertje drinken. Bitterballetje erbij? Echt een momentje voor ons tweetjes …

Op z’n smalst

Hoe komt het toch dat we in het Nederlands alles graag kleiner maken dan het is? Dat bloemetje dat je meeneemt is namelijk gerust een flink boeket. Dat chocolaatje is niet in zijn eentje, dat is een doos(je) luxe bonbons. Die paar wijntjes zijn een hele fles. En dat ideetje? Dat is een goed plan!

Bij mijn schrijfcafés heb ik de deelnemers inmiddels aardig opgevoed, geloof ik. Ik wilde alleen jou nog even overtuigen: maak ’t niet kleiner!

Bloedbloei

Discuswerper Hyakinthos, een Griekse knaap
stierf in 't harnas toen een schijf hem kliefde
Bloed vloeide, er groeide een bloem in de jaap
Het was de Zonnegod - vermeend zijn geliefde -
die de tros gretig plukte

In 2016 plaatste ik elke week een gedicht over een plant of bloem. Rijmelarij, maar ik had er plezier in, vooral omdat het mij liet nadenken over taal, over de lengte van de zinnen en over synoniemen. Omdat het vandaag een zonnige lentedag is, pak ik er een terug. Op de foto blauwe druifjes, een plant uit de aspergefamilie of Hyacinthaceae. Benieuwd hoe ik op deze tekst ben gekomen?

-> https://nl.wikipedia.org/wiki/Hyakinthos

Mooie lucht

In onze taal zijn er een heleboel woorden die meerdere betekenissen hebben. Een voorbeeld is ‘lucht’. Zoek je het in het woordenboek op, dan vind je er minimaal zes.

Daar zit een luchtje aan …

Lucht kan een gas zijn, dat uit zuurstof en stikstof bestaat. Het kan een deel zijn van de dampkring. Er hangt ‘iets’ in de lucht. Het kan ook je adem zijn, die je benomen wordt als je een mooie (hemel)lucht ziet. Het is de buitenlucht die je opsnuift als je een wandeling maakt of gewoon stank. Lucht is ook niets, in gebakken lucht.

Je beddengoed én je hart

Je kunt iemand niet luchten of zien. Kun je je beddengoed luchten, of je hart. Je kunt lucht van iets krijgen, maar ook een gat in de lucht springen. In de lucht zitten, vliegen en hangen of uit de lucht komen vallen. Er kan geen wolkje aan de lucht zijn, geen kou of geen vuiltje. Je kunt er ook een gat inslaan of er iets uit grijpen, een luchtje scheppen of lucht geven aan een situatie. Het is niet van de lucht of juist ín de lucht. Het is nogal definitief als je om een luchtje gaat, maar je kunt er ook zo vrij als een vogel in zijn.

Tja. Mooie lucht …